مینا

روش‌های آماده‌سازی کانال دندان – root canal instrumentation techniques

روش‌های آماده‌سازی کانال دندان – root canal instrumentation techniques

سید علی موسوی بفرویی: دانشجوی دندانپزشکی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

دکتر سید حمید رضویان: متخصص اندودانتیکس، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

 

طراحی قالب پوستر (الهام گرفته از گنبد مسجد شیخ لطف‌الله): سید علی موسوی بفرویی، معصومه ملک‌نسب

طراحی و اجرای تصاویر: سید علی موسوی بفرویی، سجاد فرکوش

 

روش‌ها با نیم‌رخ تحصیلی دوره‌ی دکتری عمومی هماهنگ شده‌اند.


Step Back

هدف: مخروطی ساختن کانال با گسترش کمتر نواحی اپیکالی و گسترش بیشتر نواحی کرونالی کانال تا موقعیت کانال در ناحیه‌ی اپیکالی پس از آماده‌سازی کانال نسبت به موقعیت اولیه چندان تغییر نکند.

پیش از توضیح مراحل این تکنیک، چند اصطلاح را تعریف می‌کنیم:

فایل اولیه  IAFInitial Apical File): درشت‌ترین فایلی که بتواند در شروع آماده‌سازی کانال به طول کارکرد برود.

MAFMaster Apical File): درشت‌ترین فایلی که پس از اتمام آماده‌سازی کانال بتواند به طول کارکرد برود.

مراحل اجرا (شکل ۱):

  • تعیین طول کارکرد به کمک رادیوگرافی، دانش آناتومی دندان و ابزارهای دیگر
  • مرحله‌ی آماده‌سازی آپیکالی:
    فایل اولیه در طول کارکرد استفاده می‌شود. فایل‌های درشت‌تر بعدی نیز تا ۳ شماره در همان طول به کار گرفته می‌شوند. برای نمونه اگر فایل اولیه ۱۵ باشد، فایل‌های ۲۰، ۲۵ و ۳۰ هم در همان طول کارکرد استفاده می‌شوند. هدف از مرحله‌ی آماده‌سازی آپیکالی، تمیز کردن این ناحیه و ایجاد استاپ آپیکالی است.
  • مرحله‌ی Step Back:
    در ادامه فایل‌های بزرگتر با طول کمتر (به ازای هر شماره فایل بزرگتر، ۱ mm کاهش طول) به کار می‌روند. برای نمونه اگر MAF 30 باشد و به طول ۲۰ mm برود، فایل‌های بعدی به ترتیب ۳۵ به طول ۱۹ mm، فایل ۴۰ به طول ۱۸ mm و … استفاده می‌شوند.
  • مرحله‌ی گسترش کرونال:
    برای آماده‌سازی ناحیه‌ی کرونالی می‌توان از وسایل دستی یا وسایل چرخنده ماننده گیتس گلیدن استفاده کرد.

 

شکل و جدول ۱ – مراحل روش Step Back

 

Recapitulation: پس از کار با هر فایل بزرگتر از MAF، مجددا از بزرگترین فایلی که طول کارکرد را طی کرده (MAF) استفاده می‌کنیم تا دبری‌های جمع شده در ناحیه‌ی آپیکال خارج گردد و طول کارکرد حفظ شود. (شکل ۲)

 

شکل ۲ – Recapitulation

 

 


Passive Step Back

در این تکنیک، برای رساندن فایل‌ها به طول مورد نظر، از فشار اپیکالی استفاده نمی‌شود، بلکه با تکرار فایلینگ این هدف حاصل می‌شود. فایل‌ها به صورت غیرفعال (Passive) و تا هر طولی که بتوانند آزادانه وارد کانال شوند به کار می‌روند (شکل ۳). توالی فایل‌ها دوباره تکرار می‌شود و با هر بار تکرار، عمق نفوذ فایل بیشتر می‌شود. (شکل ۴) عدم استفاده از فشار اپیکالی، حوادث حین کار را به کمترین حد کاهش می‌دهد.

 

شکل ۳ – مقایسه‌ی دو روش Step Back (راست) و Passive Step Back (چپ)

 

شکل ۴ – Passive Step Back

 


Crown Down

یکی از مشکلات در مرحله‌ی آماده‌سازی، خارج شدن محتویات کانال از انتهای ریشه و وارد شدن به ناحیه‌ی پری‌اپیکال است که باعث درد و ناراحتی پس از درمان می‌شود و روند ترمیم را کند می‌کند. همچنین استفاده از فشار آپیکالی در هنگام کار با فایل‌ها، دیواره‌ی خارجی کانال‌های انحنادار را نازک می‌کند و حالت زیپ ایجاد می‌کند.

مراحل اجرا (شکل ۵):

  • اولین مرحله در این تکنیک، گشادسازی قسمت کرونال و دسترسی به انحنای قسمت اپیکال است که می‌تواند با فایل‌های درشت و وسایل چرخنده مثل گیتس گلیدن انجام شود. مزایای گسترش اولیه‌ی کرونال عبارت است از دسترسی مستقیم‌تر به ناحیه‌ی اپیکال، کاهش استرس و افزایش دقت فایلینگ، نفوذ بهتر محلول شستشو و کاهش احتمال حوادثی مانند Perforation و شکستن وسایل. همچنین این تکنیک با کاهش خروج محتویات کانال به بافت‌های پری‌اپیکال، از درد و ناراحتی پس از کار می‌کاهد.
  • در ادامه برای آماده‌سازی قسمت اپیکال کانال، فایل‌ها از بزرگ به کوچک و بدون فشار اپیکالی، وارد کانال شده و استفاده می‌شوند؛ تا زمانی که به طول کارکرد برسیم.

Step Down: این تکنیک، آماده‌سازی قسمت کرونال را به روش Crown Down و سپس آماده‌سازی قسمت اپیکال را به روش Step Back پیشنهاد می‌کند.

 

شکل ۵ – Crown Down

 

 


Anticurvature

ضخامت دیواره‌های مختلف در کانال‌های انحنادار متفاوت است. هدف از این تکنیک، آماده‌سازی بیشتر بخش حجیم و ایمن کانال (Safety Zone) و آماده‌سازی محتاطانه‌تر نواحی نازک یا خطرناک (Danger Zone) است. این کار احتمال Perforation را کم می‌کند. (شکل ۶)

نواحی حجیم‌تر کانال دور از محل انشعاب ریشه‌ها (فورکا) و نواحی نازک‌تر نزدیک به ناحیه‌ی انشعاب ریشه‌ها هستند.

 

شکل ۶ – Anticurvature

 

 


منابع

۱- شهروان آرش، رحیمی حسام، اقبال محمدجعفر، موحدیان امین‌رضا، مرادی سعید. مبانی، وسایل و روشهای آماده‌سازی کانال دندان. تهران: کارور، ۱۳۸۷؛ صفحات ۲۶۱-۲۶۹ و ۲۷۲-۲۸۴ و ۳۰۸-۳۱۳

۲-  Torabinejad M, Fouad A, Walton R. Endodontics: Principles and Practice. 5th edition. 2015; 284-288.

۳- Hargreaves K, Berman L. Cohen’s Pathways of the Pulp. 11th edition. 2016; 241-243.

 


اطلاعات تماس

نشانی: اصفهان، خیابان هزار جریب، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، دانشکده دندان‌پزشکی

Email: seyyedalith@gmail.com

 

 


 

تصویر پوستر:

روش‌های آماده‌سازی کانال – موسوی و رضویان

 

 

فایل PDF پوستر:

root canal instrumentation techniques

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


برای موتورهای جستجو:  RCT – root canal therapy – root canal treatment – cleaning and shaping – hand instrumentation techniques – step back – passive step back – crown down pressureless – step down – anticurvature – recapitulation – endodontics

تکنیک های آماده سازی دندان – تکنیک های پاکسازی و شکل دهی کانال – فایل و فلر – استپ بک – پسیو استپ بک – کراون داون – استپ داون – آنتی کرویچر – درمان ریشه – ریکپیتولیشن – اندودونتیکس – تکنیک step back – تکنیک crown down – تکنیک passive step back – تکنیک step down – تکنیک anticurvature – تکنیک استپ بک – تکنیک استپ داون – تکنیک کراون داون – تکنیک آنتی کرویچر – تکنیک پسیو استپ بک

روش های آماده سازی کانال ریشه دندان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *